Hoe zorgt u voor de jeugd?

 
regio: geen regio gekozen   

Selecteer een gemeente of samenwerkingsverband:

Inleiding

De meeste kinderen ontwikkelen zich goed. Maar sommige kinderen hebben extra ondersteuning of hulp nodig op school en/of thuis. Gemeenten en zorgaanbieders zijn verantwoordelijk voor het bieden van jeugdhulp. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de toegang tot de specialistische jeugdhulp. Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs po en vo zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de onderwijsondersteuning en het afgeven van toelaatbaarheidsverklaringen voor het (voortgezet) speciaal onderwijs.

 

De hulp aan kinderen moet zo efficiënt en logisch mogelijk ingericht worden en om die reden wordt aangesloten bij de belangrijkste vind- en actieplaatsen voor jeugd. Scholen zijn belangrijke signaleerders van gedrags-en ontwikkelingsproblemen bij jongeren, maar ook van belemmeringen thuis. Scholen bieden een normaliserende omgeving voor kinderen uit gezinnen met ondersteuningsvragen, schoolsucces is een beschermende factor voor de ontwikkeling van kinderen.

Voor de jeugdhulp zijn dus scholen onmisbare partners en een laagdrempelige plek om hulp te bieden, maar andersom hebben scholen ook jeugdhulp nodig wanneer problemen meer gerelateerd zijn aan opvoeden en opgroeien. Onderwijs- en jeugdhulpprofessionals moeten steeds de vraag stellen of zij zelf het kind kunnen helpen of dat aanvullende expertise nodig is. Scholen en jeugdhulp moeten elkaar kennen, de verbinding maken en samenwerken.

Jeugdhulp en onderwijs hebben naast een signalerende functie in de wijk en op school de rol om te werken aan preventie en vroegtijdige interventie om verdere specialistische hulp zoveel mogelijk te voorkomen.

Maar welke interventies zijn in uw regio/gemeente nodig? Welke problematiek komt het meest voor? Welk preventief aanbod kunnen we het beste ontwikkelen en welke interventies moeten we doorontwikkelen? Zicht op de problematiek waar kinderen mee kampen bepaalt deels de vraag naar hulp en ondersteuning in de gemeente en op school en helpt u deze vragen te beantwoorden.

Van sommige kinderen is al bekend dat zij problemen hebben en zij hiervoor jeugdhulp ontvangen. Zicht op het jeugdzorggebruik per onderwijssoort geeft input voor het gesprek tussen onderwijs en gemeente/jeugdhulp over verdere afstemming en samenwerking en inzet van jeugdhulp op scholen, onder andere in onderwijszorgarrangementen. Voor een zo effectief mogelijke aanpak van de hulp en ondersteuning voor kinderen en hun ouders is een integrale aanpak van belang.

 

Toelichting cijfers

In dit rapport zijn de figuren weergegeven van de indicatoren, die u een goed totaalbeeld geven van de kinderen en jongeren van 4 tot 18 jaar in uw geselecteerde regio of gemeente. De gegevens kunt u vergelijken met andere regio’s, gemeenten of het landelijk gemiddelde.

 

De volgende onderwerpen komen aan bod:

  • Problematiek
  • Jeugdzorggebruik
  • Jeugdzorggebruik naar onderwijssoort
  • Speciaal onderwijs

Hoe zorgt u voor de jeugd in uw gemeente of regio?

U ziet een overzicht van de ranking op de drie indicatoren voor uw gemeente/regio. Het biedt een totaal overzicht per onderwerp. Klik op de afzonderlijke onderwerpen om de gedetailleerde informatie te krijgen.

Problematiek

U ziet hier de cijfers over psychische problematiek van jeugdigen in uw gemeente of regio. Hiermee wordt voor onderstaande problemen weergegeven hoeveel jeugdigen met deze specifieke problemen kampen

Problematiek vergeleken met elkaar en heel Nederland

Hoe verschilt de problematiek in uw gemeente (of in de gemeenten binnen uw samenwerkingsverband) van andere gemeenten in Nederland? De figuur hiernaast geeft voor een aantal onderwerpen de afwijking van uw gemeente/regio ten opzichte van het Nederlands gemiddelde. Hoe verder naar buiten, hoe hoger de prevalentie van het betreffende kenmerk is.

selecteer een regio om deze figuur te kunnen zien:

Relatief aandeel per probleemgebied

De figuur geeft aan welke aandeel van de jeugdigen in uw gemeente/regio kampt met de verschillende problemen ten opzichte van het Nederlands gemiddelde.

selecteer een regio om deze figuur te kunnen zien:

Jeugdzorggebruik

Zicht op het jeugdzorggebruik geeft input voor het gesprek tussen onderwijs en gemeente/jeugdhulp over verdere afstemming en samenwerking en inzet van jeugdhulp/oza’s op scholen. En over de wijze waarop voor deze risicogroepen het schoolsucces en daarmee hun toekomstkansen bevorderd worden.

Hieronder zijn de cijfers weergegeven van het jeugdzorggebruik in de groep jongeren van 4 tot 18 jaar in uw geselecteerde regio of gemeente. De gegevens kunt u vergelijken met andere regio’s, gemeenten of het landelijk gemiddelde. Tevens ziet u de trendgrafiek van de afgelopen drie jaar.

Jeugdzorggebruik naar leeftijd

De figuur geeft het aandeel kinderen die een vorm van jeugdzorg ontvangen voor uw gemeente/regio weer, het landelijk gemiddelde en de onderverdeling in 0-4 jarigen, 4-12 jarigen en 12-18 jarigen.

selecteer een regio om deze figuur te kunnen zien:

Jeugdzorggebruik in Nederland

Dit landkaartje geeft het percentuele gebruik van jeugdzorg per gemeente of regio weer, waarbij kleur donkerblauw het hoogste gebruik weergeeft en kleur lichtblauw het laagste. De data per gemeente of regio kunt u als Excel (.csv bestand) downloaden.

Bron: CBS Microdata, bewerking Nederlands Jeugdinstituut (2019)

Trend Jeugdzorggebruik

De figuur geeft de trend van het jeugdzorggebruik onderverdeeld in jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering weer voor uw gemeente/regio. Onder de figuur kunt u de desbetreffende trend voor uw gemeente/regio, Nederland en leeftijdscategorie aan of uitzetten door erop te klikken.

selecteer een regio om deze figuur te kunnen zien:

Jeugdzorggebruik per onderwijssoort

U ziet hier de cijfers over het jeugdzorggebruik van jeugdigen in uw gemeente of regio per onderwijssoort. Jeugdzorg is onderverdeeld in jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering.

De jeugdzorgcijfers worden weergegeven per onderwijssoort:

  • primair onderwijs (po)
  • speciaal basisonderwijs (sbo);
  • speciaal onderwijs (so);
  • voortgezet onderwijs (vo);
  • speciaal voortgezet onderwijs (svo);
  • praktijkonderwijs (pro);
  • middelbaarberoepsonderwijs (mbo).

Jeugdzorggebruik per onderwijssoort in uw gemeente of regio

De figuur geeft voor uw gemeente/regio per onderwijssoort het aandeel kinderen dat jeugdzorg ontvangt weer.

selecteer een regio om deze figuur te kunnen zien:

Trend Jeugdzorggebruik per onderwijssoort

De figuur geeft de trend van het jeugdzorggebruik per onderwijssoort voor uw gemeente/regio van de afgelopen 3 jaar weer.

selecteer een regio om deze figuur te kunnen zien:

Speciaal onderwijs

U ziet het aantal kinderen uit uw gemeente/regio dat ingeschreven staat in het speciaal onderwijs onverdeeld naar de verschillende typen speciaal onderwijs. Het totaal percentage speciaal onderwijs is ook weergegeven op de landkaart en u ziet de trend van de afgelopen 3 jaar.

Met deze cijfers weet u hoeveel kinderen in uw regio ingeschreven staan in het speciaal basisonderwijs, het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs. Veel van deze kinderen hebben naast de extra ondersteuning die zij in dit type onderwijs ontvangen, eveneens hulp of ondersteuning vanuit de Jeugdwet nodig. Ook zijn er kinderen die zorg nodig hebben vanuit de Wet langdurige zorg of de Zorgverzekeringswet.

Speciaal onderwijs per onderwijssoort

De figuur geeft het aandeel leerlingen per speciaal onderwijssoort weer, berekend op het totaal aantal leerlingen op het primair en voortgezet onderwijs in uw regio. Voor het aandeel speciaal onderwijs op het primair of voortgezet onderwijs bekijk dan onderwijssoorten.

selecteer een regio om deze figuur te kunnen zien:

Speciaal onderwijs in Nederland

Dit landkaartje geeft het aandeel speciaal onderwijs per gemeente of regio weer, waarbij de donkerste kleur het hoogste aandeel weergeeft en de lichtste kleur het laagste. De data per gemeente of regio kunt u als Excel (.csv bestand) downloaden.

Bron: CBS Microdata, bewerking Nederlands Jeugdinstituut (2019)

Trend speciaal onderwijs

De figuur geeft de trend van het speciaal onderwijs en de onderverdeling per onderwijssoort voor uw gemeente/regio ten opzichte van het landelijk gemiddelde van de afgelopen 3 jaar weer. Onder de figuur kunt u de desbetreffende trend voor uw gemeente/regio en Nederland aan of uitzetten door erop te klikken.

selecteer een regio om deze figuur te kunnen zien:

Wat kan ik met de cijfers uit mijn regio?

Zicht op de problematiek van jeugdigen in de gemeente/regio geeft de mogelijkheid om gerichte keuzes te maken in het preventieve aanbod om zoveel mogelijk problemen vroegtijdig aan te pakken en verdere zwaardere hulp te voorkomen. Scholen bieden basisondersteuning en jeugdhulp biedt preventieprogramma’s (zoals sociale vaardigheden, weerbaarheidstrainingen) aan op scholen waarmee zij bijdragen aan de pedagogische basiskwaliteit. Ook jeugdhulpprofessionals in de wijk (of elders) helpen ouders en kinderen met individuele adviesgesprekken en groepsgericht aanbod of bieden kortdurende hulp. Zicht op de meest voorkomende problematiek onder jeugdigen helpt focus aan te brengen in het palet van preventieve activiteiten.

 

Wanneer kinderen hulp en ondersteuning nodig hebben is kwalitatief hoogwaardige opvoeding, opvang, onderwijs, ondersteuning en hulpverlening nodig, maar vooral ook goede afstemming daartussen. Zicht op het jeugdzorggebruik per onderwijssoort geeft input voor het gesprek tussen onderwijs en gemeente/jeugdhulp over verdere afstemming en samenwerking en inzet van jeugdhulp op scholen, bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van onderwijszorgarrangementen. Voor een zo effectief mogelijke aanpak van de hulp en ondersteuning voor kinderen en hun ouders is een integrale aanpak van belang. Deze gegevens relateren aan de NEET-cijfers (heeft geen werk en volgt geen opleiding) is relevant om gerichter preventief beleid en onderwijs-zorgarrangementen in te zetten. Niet alleen ter ondersteuning van de kinderen/jongeren maar ook ten aanzien van hun gezinnen.

Relevant onderzoek

Publicatie NJi: Populatie-analyse in het onderwijs

Lees verder

Publicatie NJi: Schoolmaatschappelijk werk: sterk in preventie

Lees verder

Publicatie NJi: Preventiematrix jeugdbeleid

Lees verder

Relevante links

Kennisdossier NJi

Verbinding onderwijs en jeugdhulp

NJi Praktijkvoorbeeld

Signaleren en normaliseren – Rotterdam

Deel uw tip of voorbeeld

Heeft u ervaring met een aanpak, die werkt? Deel het met uw collega’s in het land. We verzamelen en verspreiden de concrete tips en voorbeelden uit de praktijk.

 

Verstuur uw tip

Vraag uw adviseur

Vincent Fafieanie